Baikar Blue logo.png

ԻՆՉՈ՞Ւ ՎԵՐԸՆՏՐՈՒԵՑԱՒ ՓԱՇԻՆԵԱՆԸ

Ինչո՞ւ վերընտրուեցաւ Փաշինեանը. հարցում մը որուն կարելի չէ պատասխանել առանց որոշ թշնամանք յառաջացնելու կարգ մը շրջանակներէ ներս: Հայաստանը այնքան բեւեռացուած է քաղաքականապէս, որ իւրաքանչիւր կողմ կը յաւակնի բացարձակ տէրը ըլլալ ճշմարտութեան, ու կասկածի համար լուսանցք չկայ:

Այսուհանդերձ քուէարկութեան իրաւունք ունեցող քաղաքացիներուն յիսուն տոկոսը չներկայացաւ քուէատուփին: Ոեւէ հարցախոյզ տեղի ունեցա՞ւ` հասկնալու համար կարծիքը այդ զանգուածին, թէ` կարեւոր չնկատւեցաւ իմանալ անոր կարծիքը, քանի այդ զանգուածի անդամները կշիռ մը կամ գործօն մը չէին հանդիսանար ընտրութեան սակարանին մէջ: Պիտի համարձակինք արձանագրել որ այդ զանգուածն ալ ունէր իր կարծիքը եւ իր լռութեամբ յայտնեց զայն: Եթէ կարգ մը չքուէարկողներուն պատճառը անտարբերութիւնն էր, բայց մեծամասնութեան համար բեւեռացման թունաւոր մթնոլորտն էր որմէ չէին ուզեր բաժին ունենալ անոնք:

Ընտրարաշաւը ընթացաւ երկու հակադիր ճակատներու միջեւ որոնք վճռած էին նսեմացնել հակառակորդ ճակատը. հետեւաբար այդ քանդիչ յարաբերութեանց մէջ չէզոք դիրք բռնելը նախընտրեցին չքուէարկողները: Սակայն, ափսոս որ չքուէարկողներու այդ ճակատին մէջ տեսակէտներու կարգախօսներ չհրապարակուեցան, ոչ ալ գտնուեցան դէմքեր որոնք տէրը դառնային այդ լուռ զանգուածին ու չափաւորական քաղաքականութեան տարազ մը տային այդ լռութեան:

Նման զարգացում մը բնականաբար կրնար առաջնորդել ազգային միասնականութեան` գուցէ յառաջացնելով համերաշխական կառավարութիւն մը, մեր պատմութեան այս թշուառ հանգրուանին:

Եթէ Հայաստանի գոյութեան սպառնացող առաջին վտանգը թուրքն է, ապա յաջորդը, անկասկած հայոց անմիաբանութիւնն է: Պատերազմը կորսնցուցինք, հազարաւոր զոհեր տուինք, թուրքը շրջապատած է մեր հայրենիքը, իսկ Ատրպէյճանն ալ արդէն թափանցած է Հայաստանի սահմաններէն ներս, եւ այս բոլորը տակաւին պատճառ չեն դառնար սպաննիչ հակամարտութիւնները մեղմելու:

Ընտրութեանց արդիւնքը զարմանալի թուեցաւ բոլորին, մանաւանդ Քոչարեան ճակատին որուն վերջին հանրահաւաքին բազմութիւնը գերազանցած էր Փաշինեանի զանգուածը:

Սակայն, ընտրութեան արդիւնքը բոլորովին տարբեր պատկեր մը պարզեց, երբ Քաղաքացիական Պայմանագիր Կուսակցութիւնը տիրացաւ ձայներու 54 տոկոսին, մինչ Քոչարեան կրցաւ հատել հազիւ 21 տոկոսի գիծը, շուրջ 5 տոկոսի բաժին մըն ալ ընծայելով Սերժ Սարգսեանի համախմբումին:

Ինչպէս ըսուեցաւ, ընտրութեանց արդիւնքներէն զարմացան որքան պարտուողները, նոյնքան յաղթողները: Եւ Փաշինեան իր յաղթանակը մասամբ կը պարտի Քոչարեանին, որովհետեւ ընտրութիւնը ի նպաստ Փաշինեանին ըլլալէ առաջ` էր ընդդէմ Քոչարեանի: Որովհետեւ Քոչարեան արդէն իսկ ծանր ստուերի մը ներքեւ էր, սակայն, իշխանամէտ լրատւամիջոցները եւս գերազանց գործ մը կատարեցին իրենց սեւացրէքեան արշաւին մէջ - բորենի, ոճրագործ, յանցապարտ, թալանչի եւ այլ անթոյլատրելի որակականներ շռայլելով: Այդ մրցարշաւին մէջ ետ չմնաց նաեւ Քոչարեանի շրջանակը:

Թէ ինչո՞ւ Փաշինեան ընտրուեցաւ այդպիսի զանգուածային քուէներով երբ ճակատը ունէր պարտուածի խարանը: Հարց մը, որուն պէտք է անդրադառնալ անաչառօրէն, նոյնիսկ եթէ վստահութիւն չունինք վարչապետի ապագայ կառավարութեան նկատմամբ:

2018ի Մայիսէն ի վեր թաւշեայ յեղափոխութեամբ իշխանութեան եկած կառավարութիւնը բաւական փորձիչ ժամանակներէ անցաւ համաճարակի եւ պատերազմի պատճառաւ. սակայն, յաջողեցաւ իր կարգ մը խոստումները կատարել. առաջինը կաշառքի վերացումն էր որ կը ծանրանար երկրի տնտեսութեան վրայ: Կաշառքը եւ փտածութիւնը անբաժանելի մասը դարձած էին ընկերային կենցաղին եւ կը թուէր թէ անկարելի էր ձերբազատուիլ անոնցմէ: Փոքր իրագործում մը չէր այդ որ շնչահեղձ կ'ընէր ազգաբնակչութիւնը: Կաշառքի վերացումը լրջօրէն գնահատուեցաւ հանրութեան կողմէ, հակառակ որ ոմանց կարծիքով չէր կրնար ան կշիռ ունենալ քաղաքացիի որոշումներուն մէջ:

Հակառակ պատերազմին եւ ընկերային վերիվայրումներուն թոշակները լուրջ ուշացումներ չկրեցին. եւ քաղաքացին, որ ամբողջութեամբ կախեալ է այդ համեստ եկամուտէն, արժեւորեց զայն իբրեւ դրական զարգացում:

Երբ ընկերային կեանքը գլխիվայր դարձած էր տնտեսութիւնը որոշ աճ արձանագրեց: Թոշակներու եւ աշխատավարձերու յաւելումները կամ` խոստումները, վստահութեան մթնոլորտ մը ստեղծեցին: Ճամբաներու շինարարութիւնը շարունակուեցաւ եւ այսօր աւելի լայն թափով կը շարունակուի: Գիտութեան մէջ կատարուելիք ներդրումներ, դպրոցներու լայն ցանցի կառուցման հեռանկարները դրական ազդակներ դարձան քաղաքացիի առօրեային մէջ:

Զարմանալիօրէն կանգ չառաւ շինարարութիւնը եւ այսօր լայն հնարաւորութիւններ կը բացուին այդ ուղղութեամբ:

Կրնայ հակասական թուիլ մէկ կողմէ հայրենիք կորսնցնելու վախը եւ միւս կողմէ տնտեսական աշխոյժութիւնը, սակայն, իրական է պատկերը, որքան ալ անիրական թուի ան:

Ըսուեցաւ որ Փաշինեանի կուսակցութեան քուէները առաւելաբար եկան գիւղական շրջաններէ, եւ ոչ անպայման քաղաքներէն կամ մայրաքաղաքէն: Այդ երեւոյթը կարելի է մեկնաբանել տարբեր տարազներով. եթէ հակառակ էք Փաշինեանին, կրնաք հաւատալ որ տգէտ զանգուածն է որ հետեւեցաւ անոր. սակայն, գոյութիւն ունի այլ պատճառ մը. քաղաքացին աւելի շարժուն է, կրնայ լքել երկիրը եւ երթալ Ռուսաստան կամ Արեւմուտք, իսկ գիւղացին, ընդհանրապէս, երթալիք տեղ չունի ու կառչած է հողին:

Պէտք չէ անտես ընել նաեւ ուրիշ ազդակ մը. մեր ժողովուրդը կը սիրէ ճառախօսութիւնը եւ` ճոռոմաբանութիւնը` աւելի: Այդ մարզին մէջ ոչ Քոչարեանը եւ ոչ ալ Սերժ Սարգսեանը կրնան մրցիլ Փաշինեանին հետ, որ գիտէ տիրապետել զանգուածի զգացումներուն: Նախկին նախագահներէն միայն Լեւոն Տէր Պետրոսեանն է որ կրնայ գերազանցել Փաշինեանը, առանց մէկ իսկ դատարկ բառ արտասանելու:

Վստահաբար հարեւան երկիրներու եւ գեր-տէրութեանց քաղաքականութիւններն ալ ունեցան իրենց բաժինը Փաշինեանի յաղթանակին մէջ:

Կը մնայ սպասել տեսնելու համար որ Փաշինեան ի՞նչ կրնայ ընել իր յաղթանակով: Իր յաղթանակի ճառը բաւական խոստմնալից կը թուէր իր հաղորդական շեշտով, հակառակորդներուն հասնելու իր խոստումով եւ նոյնիսկ ձեռք երկարելով եկեղեցիին, որուն առաջնորդները վրդովեցնելու պատճառներ գոյութիւն ունէին:

Սակայն, յաջորդ օրը, Ազգային Ապահովութեան Խորհուրդի քարտուղարին` Արմէն Գրիգորեանի ելոյթը բաւական հակասութիւններ կը պարզէր իր պետին հետ երբ կը յայտնէր թէ քատրերու մաքրագործում տեղի պիտի ունենար եւ պաշտօնի պիտի բերուէին յաղթող կուսակցութեան սկզբունքներուն սատարող պաշտօնեաներ: Երբ նախընտրութիւնը կը տրուի հաւատարմութեան` վստահաբար կը տուժէ մասնագիտութիւնը:

Զգուշանալու է նաեւ Փաշինեանի խումբին մէջ սպրդած կարգ մը սորոսականներէն որոնք երդուեալ թշնամիներն են մեր աւանդական ազգային արժէքներուն, եւ եկած են Հայաստան խաթարելու մեր ազգային նկարագիրը: Անոնք մասնաւորաբար դէմ պիտի կանգնին դպրոցներէն ներս հայ եկեղեցւոյ պատմութեան ընդգրկումին, նախ պատժելու համար Մայր Աթոռը որ հետամուտ է այդ ծրագրին, եւ ապա` ճամբայ հարթելու աղանդներուն որ գան աղէտ գործելու իրենց այլասերիչ առաքելութեամբ:

Փաշինեան եւ իր կազմը կը խօսին ժողովուրդին անունով. կ'ըսեն թէ ժողովուրդը տուած է իրենց իրաւունքը ՙօրէնքի տիքթաթուրա՚ հաստատելու: Անցեալին այդ ՙտիքթաթուրա՚ն կը գործածուէր ընտրովի, առաւելաբար հակառակորդներու դէմ. կը յուսանք որ այսուհետեւ ան կ'ունենայ համընդհանուր կիրարկում:

Փաշինեան յաղթանակեց. դիտորդները միահամուռ կերպով հաստատեցին ընտրութեանց օրինականութիւնը: Եթէ շարունակուի կծու ընդդիմութիւնըª Փաշինեանի խումբը պիտի շեղի պետական վարչարարութենէն` հակադարձելու համար ընդդիմութեան: Արդէն ան զուրկ է դիւանագիտական փորձառութենէն եւ կովկասեան աշխարհի խառնարանին մէջ նաւարկելու կարողութենէն:

Առիթ պէտք է տալ նոր իշխանութեան երկիրը կառավարելու եւ իր սխալներէն սորվելու:

Ժամանակը չէ կանխավճիռներ արձակելու անոր հաւանական վրիպումին հաշուոյն:

234_Lunapark-Pashinyan.jpg