Baikar Blue logo.png

ԳՐԻԳՈՐ ՍԱԹԱՄԵԱՆԻ 60-ԱՄԵԱՅ

ԹԱՏԵՐԱԿԱՆ ՈՒՂԵՒՈՐՈՒԹԻՒՆԸ

Իր թատերական վաստակին արժանի վայելուչ հրատարակութիւն մը անկասկած, որ Լոս Անճելըսէն լոյս տեսաւ քանի մը ամիս առաջ: Սաթամեան եղաւ յարգուած թատերական գործիչը, սիրուած դերասանը, անխոնջ մշակութային գործիչը, որ տասնամեակներ շարունակ ծիծաղ յառաջացուց ու յուզեց իր հայ թէ օտար երկրպագուները: Անոր համբաւը տարածուեցաւ Միջին Արեւելքի մայր գաղութներէն եւ մասնաւորաբար` Լիբանանէն մինչեւ Եւրոպա ու Հայաստան եւ անցնող մօտ քառասուն տարիներուն ալ` Ամերիկաներ:

Իր իւրայատուկ տաղանդը տեսած ըլլալով, տակաւին ուսանողութեան տարիներէն, տնօրէն Պր. Արա Թօփճեան քաջալեր հանդիսացաւ Գրիգորին նուիրուելու թատրոնին, մասնաւորաբար Պէյրութի Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութեան (ՀԵԸ) բեմէն, անցնելու Անգլիա` Պրիսթըլ Օլտ Վիք թատերական դպրոցը մասնագիտանալու համար արեւմտեան մակարդակով: Ան դարձաւ օրինակ բոլոր անոնց որոնք թատերական բնատուր ձիրք ունէին երթալու Խորհրդային Հայաստան եւ մշակելու իրենց տաղանդը եւ վերադառնալով իրենց ծննդավայրերը` Պէյրութ, Հալէպ, Գահիրէ ... վառ պահելու 3000ամեայ հայ թատրոնի աւանդութիւնները:

Ալպոմը ձօնած է իր ծնողքին` Արամ եւ Վերժին Սաթամեաններուն, որոնք Գրիգորը քաջալերեցին ընդմիշտ ձըգտելու լաւագոյնին, շնորհիւ թատրոնին նկատմամբ ունեցած անհուն սիրոյն: Ամբողջ թատերական աշխարհ մը կը տողանցէ այս հատորի 140 էջերէն - պատմական լուսանկարներ, զանազան առիթներով ծանօթ մտաւորականներու հետ յիշատակի պահեր, հայրենի թէ սփիւռքահայ թատերական գործիչներու հետ սիրալիր պահեր, հիւրախաղեր, վերջապէս անցնող 60 տարիներու թատերական ամբողջ աշխարհ մը պարփակած այս ալպոմը կը մնայ որքան կարեւոր Սաթամեանին, նոյնքա՛ն արժէքաւոր աղբիւր մը տեղեկութիւններու թատերական մեր աշխարհին համար:

Սաթամեան եղաւ ուսուցիչ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի մէջ դասաւանդելով թատերական արուեստ եւ այդպէս ալ ան շարունակեց ուսուցանել իր ապրած ոստաններուն մէջ: ՀԲԸՄի մէջ ստանձնեց արւեստի տնօրէնի պաշտօնը եւ նախաձեռնեց հեռուստատեսիլի յայտագիրներու, թատերական դպրոցներու եւ վիճաբանական ասուլիսներու: Եւ իր այս պաշտօնին բերումով հայ թատրոնի սէրը փոխանցեց մինչեւ Հարաւային Ամերիկայի սպանախօս համայնքներուն մէջ, որոնք իրենց հնչիւնաբանութեամբ Պարոնեանի կերպարները ներկայացուցին նոր ու հետաքրքրական մեթոտաբանութեամբ` մատչելի դառնալով տեղւոյն համայնքներուն:

Այս ալպոմով պատմութեան մէջ կ'արձանագրուի Բարեգործականի մշակութային կեանքը, որ շնորհիւ Միջին Արեւելքի հայախօս շրջաններէն այս ափերը հաստատուող նոր սերունդներուն` նոր շունչ պարգեւեցին հետզհետէ այլասերող ամերիկահայութեան:

Երբ էջ առ էջ կը թերթատենք այս ալպոմը յուզումնախառն զգացումներով յետադարձ հայեացք մը կը նետենք մեր յիշողութեան պաստառին ուր կը տողանցեն երէկի մեր մեծերէն` Պերճ Ֆազլեանը, Ճորճ Սարգիսեանը, Նշան Փարլաքեանը, Մհեր Մկրտչեանը, Պաք Գարթալեանը, Վարդան Աճեմեանը, Վահրամ Փափազեանը, Լուլու Ֆերմանեանը, Տոքթ. Յարութիւն Սաղըրեանը, Վարուժան Խտըշեանը, Ժիրայր Բաբազեանը, Օննիկ Գանթարճեանը, Յարութիւն Գնդունին, Լութֆիկ Թապագեանը եւ ուրիշներ:

Գիրքին մեկենասն է Նազարէթ Քեւոնեան եւ գեղարուեստական պատասխանատուն` Հերի Մեսրոպեան: