Baikar Blue logo.png

ԼԻԲԱՆԱՆԵԱՆ ՏԱԳՆԱՊ.

ԿԱՄ Ի՞ՆՉ ՍՊԱՍԵԼ ՀԱՐԻՐԻԻ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆԷՆ ԵՏՔ

Դժուար օրեր են Լիբանանի համար: Տնտեսական տագնապը, որ հազարումէկ սլաքներով պաշարած է Լիբանանցի սովորական քաղաքացին եւ դեռ լիբանանեան աղէտը կը շարունակուի:

Տագնապը հասած է այնպիսի փուլ մը, որ երկրին մէջ ամենատարրական պէտքերը` սկսած դեղորայէքէն, հասնելով մինչեւ ջուրը, հոսանքը կամ վառելանիւթը դարձած են անգտանելի ու կերպով մըն ալ ՙլիւքս՚ բաներ:

Այս բոլորի կողքին երկրի քաղաքական ընդհանուր իրավիճակը դարձած է, իր նախկին ՙզէրօ կէտ՚ին, որովհետեւ ինը ամսուան տատանումներէ ետք նշանակեալ վարչապետ Սաատ Ռաֆիք Հարիրի ներկայացուցած է իր հրաժարականը:

Թէկուզեւ այս հրաժրականը անսպասելի որոշում մը չէր, բայց եւ այնպէս սիւննի առաջնորդին կողմէ, այս ծանր օրերուն առած որոշումը պատկերն աւելիով կը դարձնէ անորոշ եւ նոյնիսկ մոխրագոյն:

Հոս նաեւ կը մնայ մեծ հարցադրում մը, որ կապ ունի Հարիրիի որոշումին հետ, այն ալ կը վերաբերի Լիբանանի համար միշտ հոգատար եղած Սէուտական Արաբիոյ ընդհանուր կեցուածքին:

Այն իմաստով, որ խիստ լարուած պատկերին մէջ, արդեօք Սէուտցիք վերջնականապէս ՙհրաժարեցան՚ Հարիրիէն, կամ թէ առնուած որոշումը, պարզապէս նոր փուլի մը մեկնարկին սկիզբն է, որու աւարտին ալ Լիբանան պիտի կայացնէ խորհրդարանական ՙսպասուած՚ ընտրութիւնները, փոխելու համար ժողովրդային մակարդակի վրայ մեծ առումներով ՙմերժըւած՚ քաղաքական վերնախաւը:

Այս բոլորի կողքին կան երկու հիմնական մտավախութիւններ, որոնք կապ ունին երկրի անվտանգութեան իրավիճակին հետ: Խօսքը մասնաւորապէս կը վերաբերի ներքին-ժողովրդային բախումներուն, ինչպէս նաեւ կերպով մը երկրի ամուր մնացած բանակը, այդ բախումներուն մէջ կողմ դարձնելու վտանգաւոր ծրագիրներուն:

Միւս կողմէ աւելի քան յստակ է, որ Լիբանանի շիիթ տարրը, մասնաւորապէս ՙՀըզպալլա՚ն ակնդէտ կը սպասէ Իրան-Միացեալ Նահանգներ բանակցութիւններու վերջնական արդիւնքին, որմէ ետք ալ աւելի պարզ ու յստակ պիտի դառնան Մերձաւոր արեւելքի ՙթէժ կէտերու՚ն մէջ բախումներու կամ լարումի նոր սահմաններն ու կանոնները:

Բաց աստի կայ նաեւ Սուրիան ընկճելու դրուածքը, որ մարմին ստացած է նաեւ Լիբանանը ամէն գնով ծունկի բերելու ու սնանկացած երկիր դարձնելու նպատակով:

Այս բոլորին զուգահեռ, վերջին ժամերուն ընթացք առած շփումները ցոյց կու տան, որ մասնաւորապէս Փարիզի կողմէ առաջ տարուող լուռ բանակցութիւնները կրնան մարդասիրական կարճաժամկէտ լուծումներու նոր դուռ մը բանալ եւ որոշակի հանդարտութիւն բերել վիրաւոր Լիբանանին:

Այս բոլորէն անդին, յստակ է նաեւ, որ բաւականին ծանր վիճակի մէջ կը շարունակէ գոյատեւել Լիբանանահայութիւնը:

Գաղութ, որ վերջին աւելի քան երեսուն տարիներուն ընթացքին կարողացաւ ներքին դիմադրութիւն մը ձեռք ձգել ու հայկական ճակատի միասնականութիւնը գործելու վահան դարձնելով թիավարել հոսանքն ի վեր:

Լիբանանահայութեան գոյութեան պահպանումը եւ անոր անվտանգութիւնը անշուշտ որ կարմիր գիծեր են, ոչ միայն այդ գաղութի կրօնական եւ աշխարհիկ ղեկավարութեան համար, այլ նաեւ համահայկական պրիսմակէ դիտուած, որովհետեւ Մերձաւոր Արեւելքի այդ աւազանէն դիտարկուած հայութիւնը պիտի շարունակէ տէր ու պահապանը դառնալ Արեւմտահայոց մեծ եւ սրբազան դատերուն:

Վերադառնալով ներքին քաղաքական վիճակներուն, ապա աւելի քան յստակ է, որ Հարիրիի հրաժարականը Լիբանանը կը դնէ նոր մարտահրաւէրներու առջեւ ու էական հարցադրումը, որ կը հնչէ, այն է, թէ արդեօք Լիբանանի նախագահ զօր. Միշէլ Աուն, որուն հանդէպ քննադատութեանց մեծ ալիք մը արդէն գոյացած է, պիտի կարողանա՞յ իր նախագահական նստաշրջանի վերջին ՙաքորտ՚ը այնպէս մը խմբագրել, որ երկիրը հեռու մնայ համընդհանուր փլուզումի մեծ սպառնալիքէն:

Սպասենք:

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ

Lipananian Daknab-1.jpg