Baikar Blue logo.png

ՈՂՋՈՒՆԵԼՈՎ  “ՊԱՅՔԱՐ”-Ի

100-ԱՄԵԱՅ ՈՒԽՏԱԳՆԱՑՈՒԹԵԱՆ ԵՐԹԸ

Հնգամեակ մը առաջ, 1 Յունուար 2017-ին, ““Պայքար”-ը վերստին պայքարի ճանապարհին” խմբագրականով ազդանշանը կը  տրուէր Ռամկավար Ազատական կուսակցութեան պատգամախօս` հարիւրամեայ “Պայքար” շաբաթաթերթի վերահրատարակման, սակայն այս հանգրուանին օգտուելով համաշխարհային ելեկտրոնային մամուլի նորարարական բարիքներէն:

Եւ այսպէս, մենք հպարտօրէն կ՛արձանագրենք մեր հարիւրամեայ ճանապարհին հինգերորդ հանգրուանը եւ առաւել հպարտութեամբ կ՛ընդգծենք մեր ուխտագնացութեան խօսքը, որ գերագոյնին ձգտող ճամբայ մըն է, հիմնաւորուած հաւատքի սկզբունքներուն վրայ, ինչ որ վայել է Ռամկավար մամուլին:

Բեղուն հնգամեակ մը արդարե՛ւ:

Այո՛, “Պայքար” կը բոլորէ իր վերահրատարակութեան հնգամեակը, որուն իւրաքանչիւր էջը, գրուած է “Յատուկ “Պայքար”-ին համար”: Բան մը, որ արտասովոր կը  թուի ըլլալ սփիւռքահայ մամուլի արդի պատմութեան մէջ: Որքան արդարացի կը հնչեն “Պայքար”-ի պատասխանատու խմբագիրին խօսքերը, երբ առաջին խմբագրականին մէջ կը յայտնէր “Պայքար շաբաթաթերթը պիտի ըլլայ աշխարհացրիւ ողջ հայ մտաւորականութեան թերթը: Հոն տեղ պիտի գտնեն հայ միտքի եւ մտաւորականութեան լաւագոյնս բ-անաձեւուած, գիտական մօտեցումով ներկ-այացուած հարցեր ու գրութիւններ: Հաւատ-արիմ իր սկզբունքային կեցուածքին, “Պայքար” առ այսօր հաւատարմօրէն կը շարունակէ իր երթը 260րդ համարով, հասնելով մինչեւ տարբեր ցամաքամասերու մէջ գոյութիւն ունեցող հայ տուներէ ներս:

Եթէ յետադարձ ակնարկ մը նետենք “Պայքար”-ի վերահրատարակման հնգամեայ պատմութեան վրայ, պիտի անդրադառնանք, որ անոր երկունքը այնքան ալ հեշտ չեղաւ: Անցարգելներու փառատօն մը տողանցեց մեր առջեւէն, սակայն ինչպէս կ՛ըսուի` “Նպատակը կ՛արդարացնէ միջոցները”: “Պայքար” իր հիմնադրութեան օրէն, նոյնիսկ (1922 թուական, Պոսթըն) ձգտած է որակաւոր շաբաթաթերթի տարազով ներկայանալ իր ընթերցողներուն, այդ նպատակին համար խմբագրական կազմի պատասխանատուներ ոչ միայն ձգտած են լաւագոյնին, այլեւ իրենց կեանքէն, միտքէն ու հոգիէն տրամադրած անոր. իրենց շուրջ կարելի եղած է համախմբել ոչ միայն համախոհ, այլեւ Սփիւռքի լաւագոյն հոյլ մը աշխատակիցներէն որոնք  իրենց գրութիւններով, ուսումնասիրութիւններով, թարգմանութիւններով եւ համադրութիւններով սատարած են “Պայքար”-ի հեզասահ երթին եւ որակաւորման:

“Պայքար” իր հնգամեայ երթին ընթացքին, իւրաքանչիւր համարի լոյս ընծայմամբ արդարօրէն ապացուցած է, թէ մերը  գաղափարական հիմնարկութիւն մըն է եւ կը հաւատայ, թէ հայրենիքի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ Սփիւռքի տարածքին առաքելութիւն մը ունի կատարելիք, մանաւանդ մտաւորական ու գաղափարական ծիրէն ներս: Իսկ մեր ընթերցողները ոչ միայն մեր գաղափարակիցներն են, այլեւ հայ մամուլի նկատմամբ հաւատք ընծայողներ, մտաւորական ոյժին հանդէպ յարգանք ցուցաբերողներ, եւ վերջապէս հեղինակաւոր խօսք սպասող որակեալ մամուլին ընդմէջէն:

“Պայքար” շաբաթաթերթը պատուով եւ պատասխանատուութեան գիտակցութեամբ կատարած է ՌԱԿ Գերագոյն Մարմնի կողմէ իր առջեւ դրուած ազգային-եկեղեցական-գաղափարական-քաղաքական տեսակէտներն ու խնդիրները եւ առ այդ, յաւուր պատշաճի իր խօսքը մատուցած է գաղափարի ընկերներուն: Իր խմբագրականներով ուղղութիւն տուած է մեր ազգային կեանքին, քաղաքական վերլուծումներով` լուսաբանած է ընթերցողներուն մտահորիզոնը, եկեղեցական կեանքի հետ առնչուած յօդուածներով` արձագանգածէ Մայր Աթոռի եւ Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցիի հեղինակութեան, Հայկական Ցեղասպանութեան մասին հրատարակուած գիրքերու գրախօսականներով յայտնաբերած է ցեղասպանագիտական իրողութիւններ, որոնք ցարդ անյայտ մնացած էին, արխիւային ու այժմէական հարցազրոյցներով  պատմական իրողութիւններ լոյս աշխարհ եկած են, “Մեր արուեստագէտները” սիւնակով ընթերցողներուն ծանօթացուցած ենք հայ արուեստագէտներու կենսագրականներու մասին տուեալներ, իսկ հայրենի մտաւորական խաւին մասին յօդուածներով, մենք ոչ միայն կը ծանօթանանք հրաշալի անհատականութիւններուն, այլեւ անոնց հետ ման կու գանք հայրենի բնաշխարհ, նոյնիսկ մեր ռունգերուն հասնելով ցորեաններու բուրմունքը:

“Պայքար” շաբաթաթերթի լոյս ընծայումը առիթ կու տայ մեր ընթերցողներուն “հրատապութեան կարգով”` ծանօթանալու լիբանանեան տագնապի ներքին խռովքին, պատմական դրուագներու պատումով յետադարձ ակնարկ մը կը նետուի հայկական հերոսամարտերու վրայ, ազգային ականաւոր ու հեղինակաւոր դէմքերու մասին ընթերցելով կը գիտակցինք, թէ սփիւռքի պատմութեան մէջ ինչպիսի՞ ազգային գործիչներ իրենց ծաւալած ազգային-մտաւորական ու կրթական գործունէութեամբ ուրուագծած են դիմագծութիւնը սփիւռքահայ կեանքին:

Արդարեւ, այսպիսով է, որ “Պայքար” յաջողեցաւ մուտք գործել ամէն հայու տունէ ներս, հայկական հաստատութիւններէ ներս, նաե՛ւ կրթական կառոյցներէ ներս, եւ իր  հետ տանելով հայ քաղաքական մտքի, հայ նուիրականութիւններու  անշէջ հուրն ու հայրենիքի ջերմացնող շունչն ու գաղափարը: Սփիւռքի տարածքին գտնուող իւրաքանչիւր թերթ իր կարգին կը լուսաբանէ հայրենական լուրեր, սակայն “Պայքար”-ի առաջնորդող յօդւածները իրենց հաւասարակշռուած բնոյթով առիթ կը ստեղծեն, որ ընթերցողը տարբեր ոսպնեակէ դիտէ հայրենական հարցերը:

Ահաւասի՛կ այսպիսի հանգամանքներով է, որ “Պայքար” շաբաթաթերթը մեր ազգային-քաղաքական-եկեղեցական կեանքին մէջ դարձաւ ընթերցումի արժանի անհրաժեշտութիւն մը, որ գաղափարական սնունդ կը մատակարարէ ընթերցողի հոգեաշխարհին:

Հնգամեայ ժամանակաշրջանի մը իրատես պատմութիւնը կարելի է թուղթին յանձնել, դէպքերու եւ աշխատանքներու անկողմնակալ արդար գնահատումով: Հետեւաբար սփիւռքահայ մամուլի պատմութեան մէջ “Պայքար” իր ուրոյն տեղն ու դերը ունեցած է եւ ունի՛ ի մտի ունենալով ամէն հսկայական ճիգ, որ կը թափուի իր  պատասխանատուներու կողմէ:

Հետեւաբար, Նոր Տարուան սեմին, պատասխանատուութեան գիտակցութեամբ պարտաւոր ենք առաւել եւս գօտեպնդուելու, կարենալ յարատեւելու համար, ե՛ւ ազգային, ե՛ւ գաղափարական ճակատներու վրայ յանուն նորահաս սերունդի ազգային իտէալներուն:

ՊԱՅԾԻԿ ԳԱԼԱՅՃԵԱՆ

Պէյրութ